WYGASZENIE ZOBOWIĄZAŃ STRON – O CO CHODZI?

Zgodnie z treścią art. 15ze ust. 1 Ustawy, w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia działalności w obiektach handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m ² zgodnie z właściwymi przepisami, wygasają wzajemne zobowiązania stron umowy najmu, dzierżawy lub innej podobnej umowy, przez którą dochodzi do oddania do używania powierzchni handlowej. Wygaszenie wzajemnych zobowiązań oznacza zwolnienie stron umowy z obowiązku realizacji zobowiązań wzajemnych. W odniesieniu do umowy najmu lokalu, podstawowym zobowiązaniem wynajmującego jest oddanie najemcy lokalu do używania, zaś najemcy – zapłata umówionego czynszu wynajmującemu. W czasie obowiązywania zakazu prowadzenia działalności w obiektach handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m², strony nie będą zatem zobowiązane do wykonania świadczeń wzajemnych, co m.in. oznacza, że najemca – bez żadnych konsekwencji – nie będzie miał obowiązku uiszczania czynszu najmu, zaś wynajmujący nie będzie zobowiązany do udostępnienia lokalu najemcy.

Nie wiadomo jednak, czy najemcy będą zwolnieni z obowiązku zapłaty wszelkich opłat na poczet umowy najmu. Teoretycznie treść Ustawy sugeruje, że tak, bowiem wygaśnięciu ulegają wszystkie zobowiązania stron umów najmu. Warto jednak zauważyć, że pomimo braku obowiązku wynajmujących udostępnienia najemcom lokali, najemcy będą w dalszym ciągu je zajmować (w lokalach zostanie ich towar, meble itd.) i korzystać z mediów. Ustawodawca nie rozstrzygnął zaś, czy w takiej sytuacji i ewentualnie na jakiej podstawie wynajmujący będą mogli żądać zwrotu opłat za media zużyte przez najemców w tych lokalach.

WARUNEK WYGASZENIA OBOWIĄZKU ZAPŁATY CZYNSZU

Ponadto, warto podkreślić, że nie w każdym przypadku najemcy lokali w obiektach handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m², będą mogli uchylić się od zapłaty czynszu najmu. Warunkiem skorzystania z tego rozwiązania, będzie złożenie wynajmującemu przez najemcę oferty przedłużenia obowiązywania umowy na dotychczasowych warunkach, o okres obowiązywania zakazu przedłużony o sześć miesięcy. W konsekwencji, w przypadku, gdy najemca nie zaoferuje wynajmującemu przedłużenia umowy, umowa nie ulegnie wygaśnięciu, a zatem najemca będzie zobowiązany zapłacić wynajmującemu czynsz i wykonywać pozostałe obowiązki wynikające z umowy, w całym okresie obowiązywania zakazu.

W świetle przepisów Ustawy najemcy mogą więc wybrać pomiędzy:

1. przedłużeniem umowy najmu o okres zakazu i dodatkowe sześć miesięcy w zamian za wygaszenie obowiązku zapłaty czynszu, a
2. obowiązkiem zapłaty czynszu w okresie zakazu, ale zakończeniem umowy najmu w terminie wynikającym z dotychczasowej treści umowy.

Istotne jest natomiast to, że inicjatywa w tym zakresie należy do najemców. Jeżeli chcą skorzystać z możliwości wygaszenia obowiązków wynikających z umowy, muszą złożyć ofertę w terminie 3 miesięcy od dnia zniesienia zakazu.

ZAKRES CZASOWY ZASTOSOWANIA ANALIZOWANYCH REGULACJI

Omawiane regulacje znajdują zastosowanie w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia działalności w obiektach handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m ². Powyższy zakaz prowadzenia niektórych rodzajów działalności obowiązywał od dnia 14 marca 2020 roku, na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (zwane dalej „Rozporządzeniem”). Oznacza to, że datą początkową, od której wygasają prawa i obowiązki strony umów najmu to 14 marca 2020 roku. Z kolei datą końcową będzie moment wejścia w życie przepisów uchylających zakaz prowadzenia działalności w obiektach handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m².

CO Z RESZTĄ NAJEMCÓW?

Analizowane przepisy są niestety bardzo niejednoznaczne i nieprecyzyjne. Omawiane regulacje teoretycznie są skierowane do stron wszystkich umów najmu w obiektach handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m². W praktyce nie wiadomo, czy możliwość niepłacenia czynszu najmu będzie dotyczyła tylko tych najemców, którzy rzeczywiście nie mogli prowadzić działalności, ze względu na wprowadzone zakazy, czy również najemców, którzy mogli prowadzić działalność, ale ich przychody uległy zmniejszeniu lub np. ze względu na nieopłacalność działalności w czasie zakazu – zdecydowali się na zamknięcie lokali.

Z pewnością jednak omawiane regulacje nie znajdą zastosowania do stron umów najmu lokali w obiektach handlowych o mniejszej powierzchni sprzedaży niż 2000 m² bądź lokali w obiektach innych niż handlowe. Jest to o tyle istotne, że zdecydowana większość najemców lokali w tych obiektach również zanotowała znaczny spadek przychodów. Jakie możliwości mają więc najemcy tych lokali? Mogą powołać się na ogólne instytucje prawa cywilnego, w tym w szczególności klauzulę rebus sic stantibus, którą szerzej omówiliśmy w artykule: Koronawirus a problemy z wykonywaniem umów.

W celu przeanalizowania Państwa sytuacji oraz wyboru najkorzystniejszego rozwiązania w sporze z wynajmującym, zapraszamy do kontaktu z Kancelarią. Jesteśmy gotowi odpowiadać na wszelkie indywidualne problemy prawne związane z prowadzonym przedsiębiorstwem, aby w jak najszerszym zakresie wesprzeć przedsiębiorców w zaistniałej sytuacji.

Ponieważ tematyka COVID-19 ma wpływ na wiele dziedzin życia, o kwestiach związanych z obowiązującym stanem epidemii informujemy na bieżąco także na innych blogach tematycznych naszej Kancelarii – mbwkarne.pl oraz mbwbudowlane.pl. Zapraszamy do ich lektury.

SIŁA WYŻSZA

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że jeżeli strony nie zmodyfikowały zasad swojej odpowiedzialności w treści umowy, to każda ze stron może uwolnić się od odpowiedzialności, jeśli wykaże, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy zostało spowodowane okolicznościami, za które ta strona nie ponosi odpowiedzialności. W tym zakresie na znaczeniu może zyskać klauzula siły wyższej, rozumianej jako zdarzenie zewnętrzne, nadzwyczajne, niemożliwe do przewidzenia ani do zapobieżenia. Zjawisko epidemii koronawirusa w danych okolicznościach może spełniać przesłanki siły wyższej, choć nie można uznać tego za regułę.

Jednakże, nie w każdym przypadku powołanie się na wystąpienie siły wyższej będzie skutkować zwolnieniem z odpowiedzialności odszkodowawczej. W świetle art. 471 Kodeksu cywilnego, należy bowiem wykazać związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy zaistnieniem siły wyższej a niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania. W tym sensie niezwykle istotne będzie również udowodnienie, że strona dochowała należytej staranności, tj. np. podjęła próbę zmniejszenia skutków epidemii koronawirusa. Niezachowanie należytej staranności przez dłużnika zazwyczaj będzie powodować powstanie jego odpowiedzialności odszkodowawczej za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy, nawet w sytuacji wystąpienia siły wyższej w postaci epidemii koronawirusa.

REBUS SIC STANTIBUS – NADZWYCZAJNA ZMIANA STOSUNKÓW

Z punktu widzenia odpowiedzialności stron w sytuacji niewykonania lub nieprawidłowego wykonania umowy, ze względu na pojawienie się siły wyższej w postaci epidemii koronawirusa, należy także zwrócić uwagę na klauzulę rebus sic stantibus (art. 357¹ Kodeksu cywilnego). Umożliwia ona sądową ingerencję w stosunek prawny pomiędzy stronami w przypadku, gdy z powodu nadzwyczajnej zmiany stosunków spełnienie świadczenia byłoby połączone z nadmiernymi trudnościami albo groziło jednej ze stron rażącą stratą, czego strony nie przewidywały przy zawarciu umowy. W sytuacji wykazania przez stronę wystąpienia wszystkich powyższych przesłanek, sąd może zmienić sposób wykonania zobowiązania, wysokość świadczenia lub nawet rozwiązać łączącą strony umowę. Klauzula ta nie pozostaje zatem bez znaczenia dla położenia strony, która nie wykonała lub nienależycie wykonała umowę, ze względu na zaistnienie siły wyższej w postaci epidemii koronawirusa. Warto też postawić sobie pytanie, czy przedmiotowa klauzula będzie miała zastosowanie także w sytuacji zawarcia umowy po wystąpieniu epidemii koronawirusa na świecie. Wydaje się, że nie. Przy rozstrzyganiu sporu pomiędzy stronami sąd może wówczas zmierzać w kierunku uznania, że strony mogły przewidzieć opisane powyżej konsekwencje.

NIEMOŻLIWOŚĆ NASTĘPCZA ŚWIADCZENIA

Ponadto, w kontekście niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, ze względu na wystąpienie siły wyższej, bardzo istotne może okazać się pojęcie następczej niemożliwości świadczenia. Jeżeli bowiem strona wykaże, że jej świadczenie stało się niemożliwe do wykonania ze względu na okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności, to jej świadczenie ulega automatycznemu wygaśnięciu (art. 475 Kodeksu cywilnego). W takiej sytuacji dłużnik, co do zasady, nie będzie ponosił odpowiedzialności odszkodowawczej z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy.

KONIECZNA ANALIZA SYTUACJI

Powyższe rozważania mają charakter ogólny i zostały poczynione przy założeniu, że strony nie zmodyfikowały zasad odpowiedzialności w treści łączącej ich umowy. Tymczasem, w umowach strony decydują się zazwyczaj na ograniczenie lub rozszerzenie odpowiedzialności jednej z nich. W świetle orzecznictwa dopuszczalne jest nawet przyjęcie odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy w przypadku wystąpienia siły wyższej. W związku z tym, w pierwszej kolejności, w celu analizy sytuacji konkretnych stron, należałoby dokonać dokładnej weryfikacji zawartej umowy, w szczególności w zakresie postanowień dotyczących odpowiedzialności odszkodowawczej stron i  siły wyższej.

Niebagatelne znaczenie dla sprawy miałoby też zebranie materiału dowodowego potwierdzającego m.in. rzeczywisty wpływ siły wyższej na niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy, a także dochowanie w konkretnej sytuacji należytej staranności (np. podjęcia próby zmniejszenia konsekwencji wystąpienia siły wyższej). Charakter i rodzaj dowodów będą każdorazowo uzależnione od okoliczności występujących na gruncie konkretnego stanu faktycznego.

MODYFIKACJA POSTANOWIEŃ UMOWY

Dopiero po podjęciu powyższych działań uzasadnione będzie poszukiwanie dopuszczalnych w danej sytuacji sądowych rozwiązań uchylenia się od odpowiedzialności odszkodowawczej, w tym wybór najkorzystniejszego z nich. W zależności od okoliczności może to być jedna z instytucji przedstawionych w niniejszym artykule. Przed rozpoczęciem sporu każdorazowo warto jednak zastanowić się nad polubowną modyfikacją postanowień umowy. Takie rozwiązanie może okazać się najbardziej satysfakcjonujące z punktu widzenia długotrwałej współpracy stron, a także może uchronić przed ewentualną dpowiedzialnością odszkodowawczą względem drugiej strony, w przypadku, gdyby sąd nie uwzględnił zgłaszanych roszczeń. Ze względu na skomplikowany charakter zmian i konieczność precyzyjnego unormowania sytuacji stron rekomendowane jest pisemne uregulowanie uzgodnionych modyfikacji w postaci aneksu do umowy. Przed podjęciem jakichkolwiek działań związanych ze zmianą zawartej umowy, jak i skierowaniem sprawy na drogę postępowania sądowego, zalecamy konsultację z prawnikiem.

Jesteśmy gotowi odpowiadać na wszelkie indywidualne problemy prawne związane z prowadzonym przedsiębiorstwem, aby w jak najszerszym zakresie wesprzeć przedsiębiorców w zaistniałej sytuacji.

Zapraszamy również na nasze blogi (mbwbudowlane.pl; mbwkarne.pl), gdzie można znaleźć najważniejsze ogólne informacje i porady dotyczące sytuacji związanej z wpływem koronawirusa na różne obszary działalności.

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ustawy o rachunkowości z dnia 29 września 1994 roku (t.j. Dz. U. z 1994 Nr 121, poz. 591, z późn. zm.), roczne sprawozdanie finansowe należy złożyć do właściwego rejestru sądowego w terminie 15 dni od dnia zatwierdzenia tego sprawozdania finansowego. Powołując się natomiast na treść art. 53 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, roczne sprawozdanie finansowe podlega zatwierdzeniu nie później niż 6 miesięcy od dnia bilansowego. Powyższe oznacza, że jeśli rok obrotowy podmiotu wpisanego do rejestru przedsiębiorców pokrywa się z rokiem kalendarzowym, termin na zatwierdzenie sprawozdania finansowego za 2018 rok, upłynie w dniu 30 czerwca 2019 roku.

Sposób sporządzania sprawozdań finansowych, jak i procedura ich składania do rejestrów sądowych, uległy znacznej modyfikacji w wyniku uchwalenia przez ustawodawcę ustawy z dnia 26 stycznia 2018 roku o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 398). W świetle nowelizacji ustawy o rachunkowości, od dnia 1 października 2018 roku sprawozdania finansowe muszą być sporządzone w postaci elektronicznej i opatrywane kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP. Jednocześnie niezmieniona pozostała treść art. 52 ust. 2 ustawy o rachunkowości, co powoduje, że obowiązek podpisania sprawozdań finansowych dotyczy m.in. kierownika jednostki, a jeżeli jednostką kieruje organ wieloosobowy – wszyscy członkowie tego organu. Oznacza to, że sprawozdania finansowe spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółek akcyjnych są zobowiązani podpisać wszyscy członkowie zarządu tych spółek. Powyższe rozważania potwierdziło również Ministerstwo Finansów, wyjaśniając, że złożenie podpisu tylko przez jednego z członków zarządu, w przypadku, gdy zarząd jest wieloosobowy, nie będzie spełniało wymogów ustawy o rachunkowości (https://www.podatki.gov.pl/e-sprawozdania-finansowe/pytania-i-odpowiedzi/).

Ponadto, na gruncie nowelizacji ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 roku o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 986, z późn. zm.), ustawodawca zrezygnował z dotychczasowego sposobu składania sprawozdań finansowych i nałożył na jednostki obowiązek składania tych dokumentów za pośrednictwem systemu teleinformatycznego udostępnionego do tego celu przez Ministra Sprawiedliwości.

Jak wynika z art. 45 ust. 1g ustawy o rachunkowości, sprawozdania finansowe jednostek wpisanych do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego sporządza się w strukturze logicznej oraz formacie udostępnianych w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Jednocześnie należy zauważyć, że wymogów dotyczących prawidłowego sporządzenia sprawozdania finansowego, nie będzie spełniał skan tego sprawozdania w innym formacie pliku niż wskazany przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Oznacza to, że skan sprawozdania finansowego w formacie PDF nie będzie akceptowany przez system teleinformatyczny KRS.

Ponadto, podkreślenia wymaga fakt, iż zmiany wprowadzone przez ustawodawcę dotyczą również sprawozdania z działalności jednostki. W świetle dodanego art. 49 ust. 7 ustawy o rachunkowości, w przypadku podmiotów wpisanych do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, sprawozdanie z działalności jednostki sporządza się w postaci elektronicznej oraz opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP. Powyższe oznacza, że na mocy art. 52 ust. 3 pkt 2 ustawy o rachunkowości, sprawozdania z działalności spółek kapitałowych muszą być podpisane przez wszystkich członków zarządu tych spółek w formie kwalifikowanego podpisu elektronicznego lub podpisu potwierdzonego profilem zaufanym ePUAP.

Warto zauważyć, że złożenie sprawozdania finansowego oraz sprawozdania z działalności przez jednostkę do Krajowego Rejestru Sądowego jest niezwykle istotne z punktu widzenia odpowiedzialności karnej przewidzianej przez przepisy ustawy o rachunkowości. Zgodnie z treścią art. 79 pkt 4) powołanej wyżej ustawy, kto wbrew przepisom ustawy nie składa sprawozdania finansowego lub sprawozdania z działalności we właściwym rejestrze sądowym, podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności. Powyższe oznacza, że osoby odpowiedzialne za złożenie sprawozdania finansowego i sprawozdania z działalności jednostki do Krajowego Rejestru Sądowego – tj. np. członkowie zarządu spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i spółek akcyjnych – za zaniechanie wykonania tego obowiązku mogą zostać ukarane grzywną w wysokości od 100,00 zł do 1.080.000,00 zł.

Pomimo zatem trudności w sprostaniu wymogom nałożonym przez ustawodawcę w zakresie sporządzania i składania sprawozdań finansowych oraz sprawozdań z działalności jednostki, w szczególności w świetle wyżej wskazanej odpowiedzialności karnej, konieczne pozostaje terminowe spełnianie obowiązku złożenia sprawozdania finansowego, a także sprawozdania z działalności jednostki do właściwego rejestru sądowego.

Fakt, iż za naruszenia RODO mogą zostać nałożone wysokie kary pieniężne, stanowi dla przedsiębiorców powód do strachu, a dla innych – szansę na łatwy zarobek. Niektóre podmioty próbują bowiem namówić przedsiębiorców do skorzystania z ich płatnych – bynajmniej nieprofesjonalnych – usług. Podmioty te w szczególności oferują wprowadzenie poszczególnych rozwiązań, których RODO wcale nie wymaga od przedsiębiorców. Tego rodzaju propozycje składane są pod groźbą zgłoszenia odpowiednim organom administracyjnym, że dany przedsiębiorca nie zachowuje standardów w zakresie ochrony danych osobowych wprowadzonych rozporządzeniem.

W związku z powyższym, na oficjalnej stronie internetowej Ministerstwo Cyfryzacji podjęło próbę ostrzeżenia przedsiębiorców przed fałszywymi propozycjami ze strony oszustów. W artykule zatytułowanym „Nie daj się nabrać na RODO”, ministerstwo wylicza następujące przykłady wiadomości-ofert, na które trzeba zwrócić szczególną ostrożność, bowiem prawdopodobnie mogą stanowić usiłowanie oszustwa:

• informacje zawierające linki bądź załączniki z dokumentami, z których skorzystanie zapewnić ma pozornie pełną zgodność z RODO, a faktycznie może skutkować zainstalowaniem tzw. wirusa na urządzeniu;
• oferty usług doradczych w obszarze ochrony danych osobowych z informacją, że odmowa skorzystania z usług skutkować może złożeniem skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych;
• nieprawdziwe informacje o prawnej konieczności nabycia szaf zapewniających zgodność z RODO, krat w oknach, szczególnych kategorii niszczarek, nakładek na ekrany monitorów, kłódek oraz innych dedykowanych RODO rozwiązań;
• informacje o obowiązkowych egzaminach na Inspektorów Ochrony Danych, obowiązkowych certyfikatach oraz obowiązkowych szkoleniach.

Miejmy nadzieję, że taka praktyka szantażystów szybko zostanie ukrócona. Wszystko jest na dobrej drodze – jak podaje Dziennik Gazeta Prawna, powołując się na rozmowę z przedstawicielem Ministerstwa Cyfryzacji, resort ten zamierza wprowadzić nowelizację kodeksu karnego. Dotychczas kodeks karny bowiem uznaje za przestępstwo jedynie szantaż pod groźbą spowodowania postępowania karnego (art. 191 § 1 KK w zw. z art. 115 § 12 KK), a zatem groźba wszczęcia postępowania administracyjnego jest poza zakresem unormowań kodeksu karnego. Natomiast postępowania w przedmiocie naruszeń RODO będą prowadzone przez organy administracyjne właśnie w trybie postępowania administracyjnego na zasadach określonych w kodeksie postępowania administracyjnego oraz ustawie z dnia 10 maja 2018 roku o ochronie danych osobowych (weszła w życie w dniu 25 maja 2018 roku).

Jednocześnie warto zauważyć, że administracyjne kary pieniężne nie będą wymierzane za każde naruszenia treści rozporządzenia. Do uprawnień organu nadzorczego (Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych) należy między innymi:

• ostrzeżenie o możliwości naruszenia przepisów rozporządzenia,
• upomnienie,
• nakaz spełnienia żądania osoby, której dane dotyczą,
• nakaz dostosowania operacji przetwarzania do przepisów RODO,
• nakaz zawiadomienia osoby, której dane dotyczą o naruszeniu ochrony danych,
• wprowadzenie czasowego lub całkowitego ograniczenia przetwarzania,
• nakaz sprostowania danych,
• nakaz usunięcia danych,
• nakaz ograniczenia przetwarzania danych,
• nakaz powiadomienia odbiorców, których dane ujawniono, o nakazach: sprostowania, usunięcia bądź ograniczenia przetwarzania danych,
• cofnięcie certyfikacji,
• nakaz zawieszenia przepływu danych do odbiorcy w państwie trzecim lub organizacji międzynarodowej.

Natomiast uprawnienie do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej przysługuje organowi nadzorczemu zamiast albo oprócz wyżej wymienionych uprawnień. Jednakże wydaje się, że w praktyce takie kary będą stosowane tylko za najpoważniejsze naruszenia treści rozporządzenia. Zgodnie z brzmieniem art. 83 ust. 2 RODO, przy wymierzaniu administracyjnych kar pieniężnych, organy nadzorcze są zobowiązane wziąć pod uwagę, między innymi, następujące czynniki:

• charakter, wagę i czas trwania naruszenia, przy uwzględnieniu charakteru, zakresu lub celu danego przetwarzania, liczby poszkodowanych osób, których dane dotyczą, oraz rozmiaru poniesionej przez nie szkody,
• umyślny lub nieumyślny charakter naruszenia,
• działania podjęte przez administratora lub podmiot przetwarzający w celu zminimalizowania szkody poniesionej przez osoby, których dane dotyczą;
• wszelkie stosowne wcześniejsze naruszenia ze strony administratora lub podmiotu przetwarzającego,
• stopień współpracy z organem nadzorczym w celu usunięcia naruszenia oraz złagodzenia jego ewentualnych negatywnych skutków.

W związku z powyższym podkreślenia wymaga fakt, iż organ nadzorczy nie będzie miał dowolności w stosowaniu wyżej wymienionych uprawnień za ewentualne naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych. Nawet jeśli organ zdecyduje o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej, jej wysokość musi być dostosowana do szeregu czynników warunkujących kwestię naruszenia.

Zatem – powołując się na wypowiedź Ministra Cyfryzacji – RODO nie należy się aż tak bać. Jak zauważa w spocie minister Marek Zagórski, do RODO trzeba się odpowiednio przygotować i postępować zgodnie z rzetelnymi instrukcjami wprowadzenia przepisów rozporządzenia w celu możliwie najlepszego dostosowania się do treści nowej ustawy o ochronie danych osobowych. „Nie można się dać zwariować” – kończy jednak Minister Cyfryzacji, Marek Zagórski.